تبلیغات
وبلاگ خبری فرهنگی تفریحی شهرستان خوروبیابانک - هنر تعزیه خوانی در خور و بیابانک


Admin Logo
themebox Logo
نویسنده :مدیر وبلاگ
تاریخ:شنبه 20 آذر 1389-09:00

هنر تعزیه خوانی در خور و بیابانک

تعذیه خوانی در خور

                                 

از تاریخ تعزیه خوانی در خور و بیابانک اطلاع درستی در دست نیست؛ اما در نوشته علمی مربوط به سال 983 هجری معلوم می دارد که مردم آن دیار از دیر باز ادارات خاصی نسبت به خاندان عصمت و طهارت  به خصوص حضرت امام حسین(ع)  داشته اند. تعزیه خوانی در خور و بیابانک از حدود یک قرن پیش به اوج کمال خود رسیده است. گذشتگان 54 مجلس تعزیه را که از دوران صفویه به یادگار مانده بود برپا داشته و شش تعزیه دیگر نیز به آن افزودند و این هنر نمایشی در قالب 60 مجلس تعزیه  هر روز ماه محرم و صفر با نام های مختلف برگزار می شد و از مجموع این آیین می توان به تعزیه حضرت علی(ع)، امام حسن (ع)، امام حسین (ع)، امام سجاد (ع)، امام جعفر صادق (ع)، امام موسی کاظم(ع)، امام رضا(ع)، حضرت عباس (ع)، حضرت علی اکبر(ع)، حضرت مسلم، جعفر طیار، وهب، حر، مختار، شهربانو، طفلان مسلم، رقیه (س)، اسماعیل و هاجر، مهمانی یهودی، غلام ترک، طایفه بنی اسد، فاطمه صغری(س)، حضرت یوسف و یعقوب، دختر شاه حیدر آباد هند که نان به گدا داد و پدرش دستش را قطع نمود و او را در بیابان رها کرد و حضرت عباس نجاتش داد و تعزیه فتح خیبر(یلغوزو) و .... اشاره نمود. در حدود بیش از پنجاه سال پیش بین دو برادر اختلاف درگرفت و عاقبت آن به تعزیه خوانی شب های محرم کشیده شد، یکی از برادران که نسخه های تعزیه دراختیارش بود تمامی را در آتش ریخت و سوزاند و متاسفانه آن گنجینه عظیم و میراث کهن گذشتگان که همگی به خط زیبای خوشنویسان و سروده های شاعران گرانمایه خوروبیابانک بود یکسره از میان رفت و تنها پنج تعزیه حضرت مسلم، حضرت علی اکبر(ع)، حضرت عباس(ع)، حضرت امام حسین(ع) و امام حسن (ع) به اضافه تعزیه فتح خیبر که نسخه رونویس آن نزد دیگران بود باقی ماند. آنچه که تعزیه خوانی در خوروبیابانک را از اهمیت بالایی برخوردار می سازد؛ ارادت خاص تعزیه خوانان به خاندان عصمت و طهارت و بزرگداشت عزای امام حسین(ع) می باشد. نسخه های تعزیه تا سال 1343 وضع نابسامانی داشت، تا اینکه دو تن از فرهنگیان زبره خورو بیابانک آقایان یوسف هنری و ابوالقاسم طغرا یغمایی از روی نسخه های فرسوده با دقت تمام رونویسی نمودند و در اختیار تعزیه خوانان گذاشتند. در سال 1348 با به دست آمدن نسخه های جدید تنظیم مجدد توسط دبیران ارجمند آقایان سید حسین طباطبائی و محمد کلانتری آغاز گردید. آنان با استفاده از تجربیات و حافظه تعزیه خوانان مجموعه را کامل نمودند و با خط زیبای آقای طباطبایی به نگارش درآمد.

در سال 1354 کتابی تحت عنوان تعزیه در خور، گردآوری و نگارش دکتر مرتضی هنری از سوی موسسه اطلاعات به زیور چاپ در آمد. چاپ دوم آن نیز در سال 1381 از سوی همان ناشر در 279 صفحه به تعداد 2100 نسخه به طبع آراسته گردید. از قدیمی ترین تعزیه خوانان خورو بیابانک در ادوار گذشته میرزا حسینقلی، میرزا ابوالقاسم مجد، کربلایی علی، حاجی حسین، کربلایی ابراهیم امین، محمد تقی خجسته، حسین دایی و عباس دایی حسین و ... می باشند. و ادامه دهندگان آنان لطفعلی محترم و پسرش علی اصغر رسایی ، کربلایی محمد برمکی و برادرش عبدالکریم غلامرضایی، میرزا علی اصغر حاجی باقر، اسماعیل و علی اصغر حاج حسینعلی علیخانی، حاج عبدالحسین شایگان، یوسف یغمائیان، مصطفی قلی دائی و ... یاد کرد. در عصر حاضر نیز ابوالقاسم شایگان، اسماعیل امرالهی، محمد مالکی، محمد وهاب، سید عباس موسوی، محمد یوسفی، سید جلال مومنی و ... نام برد.

از ویژگی های بارز تعزیه هایی که در خوروبیابانک برگزار میگردید با سواد بودن، خوش صدایی، نیک نامی، سابقه، علاقه و به خصوص پوشیدن لباس های نذری نخل و همچنین نقل بسیاری از  واقعه کربلا توسط تعزیه سراها به هنگام سرودن اشعار و به استناد کتب تاریخی، دینی مانند« روضه الشهدا» ملا حسین واعظ کاشفی، «طوفان البکاء» محمد ابراهیم جوهری و «حبیب السیر» غیاث الدین خواند میر می باشد. با ظهور شاعرانی چون لطفعلی محترم، ابوالحسن یغمای جندقی، اسماعیل هنر جندقی، احمد صفایی جندقی، ابراهیم دستان، تاراج جندقی، کیوان، فرهنگ و دیگر شاعران این هنر به اوج خود رسید.

اشعار و مراثی و نوحه های سینه زنی یغما جندقی توجه خاصی یافت. فرزندان وخاندان او به پیروی از وی در بیان فاجعه جان گداز کربلا اشعاری را به نظم در آوردند که هم اکنون با آهنگ های محلی توسط افراد مجرب خوانده می شود.

در شهرستان خوروبیابانک مراسم تعزیه خوانی در روستاهای همجوار برگزار می گردد و تعزیه در هر یک از این روستاها ویژگی اصیل خود را دارد. شهر فرخی و روستاهای مهرجان و بیاذه از جمله محل هایی است که تعزیه همه ساله با احترام و آداب خاصی برگزار میگردد.

 

نسل فردا





نوع مطلب : عمومی